Profilaktyka raka piersi

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Powstaje na skutek nieprawidłowego, nadmiernego rozrostu komórek gruczołu piersiowego. Rozwija się w piersi, a naciskając otaczające tkanki, daje przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych.

Rak piersi dotyka przede wszystkim kobiet w wieku 50-65 lat, ale notuje się też zachorowania wśród kobiet młodych.

W wieku nastu lat uważamy, że rak piersi nas nie dotyczy. W tak młodym wieku jest to faktycznie niezwykle rzadkie rozpoznanie, ale zdarzają się łagodne zmiany, które wymagają diagnostyki, a następnie kontroli i obserwacji lub interwencji medycznej.

Samobadanie piersi należy rozpocząć, gdy piersi są w pełni rozwinięte, a więc w wieku około 18 lat.  Ważne jest by samodzielne i wnikliwe badanie piersi stało się nawykiem w czasie poprzedzającym wiek, w którym może się rozwinąć rak.

Samobadanie piersi wykonuje się raz w miesiącu, w określonym czasie cyklu miesiączkowego, między 6. a 9. dniem cyklu. W trakcie cyklu piersi znajdują się pod wpływem hormonów jajnikowych, odbierają zmiany napięcia i zmiany równowagi hormonalnej. W okresie przedmiesiączkowym nabrzmiewają, możesz odczuwać nawet pewną bolesność, zmienia się też konsystencja tkanki. Dlatego piersi kontroluje się tuż po zakończeniu miesiączki.

Struktura normalnej piersi nie jest gładka. Tworzy ją wiele drobnych gruczołów.

Objawy, które powinny wzbudzić Twoją czujność i skłonić do konsultacji ze specjalistą:

  • zmiana wielkości i kształtu piersi nieustępująca po miesiączce
  • guzki lub zgrubienia wyczuwalne w piersi lub pod pachą
  • zmiana koloru skóry piersi
  • wciąganie skóry piersi
  • pomarszczenie lub łuszczenie skóry piersi
  • krwawienie lub wyciek wydzieliny z brodawek
  • zmiany w wyglądzie brodawek (zaczerwienienia, strupki, wciągnięcia, łuszczenie naskórka)
  • podwyższona ciepłota części piersi
  • bardziej niż dotychczas widoczne przez skórę naczynia żylne na piersi
  • obrzęk ramienia.

Jak badać piersi:

Stań przed lustrem i obserwuj swoje piersi. Poszukaj zmian w kształcie i symetrii piersi, zwróć uwagę na przebarwienia, zmiany w strukturze skóry, ciepłotę. Obejrzyj brodawki. Czy widzisz jakieś zmiany: wciągnięcie, obrzmienie, powiększenie lub zmniejszenie, zaczerwienienie? Czy brodawki ostatnio swędziały?

  1. Opuść ręce swobodnie.
  2. Podnieś ręce do góry.
  3. Załóż ręce za głowę.
  4. Oprzyj ręce na biodrach.
  5. Z rękami opartymi na biodrach pochyl się do przodu.
  6. Uciśnij brodawkę i sprawdź czy nie wydobywa się z niej jakiś płyn.
  7. Opuszkami palców sprawdzaj pierś i jej okolice. Lekko naciskając trzema środkowymi palcami zataczaj drobne kółeczka wzdłuż piersi, z góry na dół i z powrotem. Poszukaj zgrubień i guzków. Sprawdź czy w okolicach pach nie masz powiększonych węzłów chłonnych.
  8. Połóż się na wznak. Podłóż małą poduszkę pod badaną stronę, rękę połóż pod głowę i powtórz czynności z punktu 7.

Samokontrolę ułatwia namydlenie lub posmarowanie dłoni oliwką. Śliskie palce wyczuwają nawet niewielkie guzki.

W naszej poradni możesz z powodzeniem nauczyć się samobadania piersi pod okiem życzliwej położnej. Raz na pół roku warto też poddać się fizykalnemu badaniu piersi, które przeprowadza położna lub lekarz.

Zaleca się, aby pierwsze badanie USG piersi wykonać w wieku 20 lat. Do ukończenia 30 roku życia badanie USG należy powtarzać co 2 lata, a potem raz do roku, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Pierś młodej kobiety nie nadaje się do badania mammograficznego ze względu na budowę piersi,  która jest gęsto utkana – przeważa w niej struktura gruczołowa, mniej widoczna w tym badaniu. Wraz z wiekiem kobiety, jej pierś zmienia strukturę i składa się w dużej mierze z tkanki tłuszczowej.

Odpowiednio wcześnie wykryty rak piersi jest całkowicie uleczalny!