Profilaktyka raka piersi

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Powstaje z komórek gruczołu piersiowego, rozwija się w piersi oraz daje przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych (np. wątroby, płuc, kości i mózgu). Najwięcej zachorowań występuje u kobiet po 50 roku życia, ale zdarza się też u kobiet znacznie młodszych.

Do czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia raka piersi należy: wiek, obciążenie genetyczne (występowanie raka wśród najbliższych krewnych, szczególnie przed 40 rokiem życia; obciążenie mutacją genów BRCA1 i BRCA2), czynnik hormonalny, wieloletnie przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej, wcześniejsze choroby piersi, nieodpowiednia dieta (nadmierne spożywanie tłuszczów zwierzęcych), otyłość, częste spożywanie alkoholu.

Samobadanie piersi powinno być nawykiem każdej kobiety, ponieważ znajomość własnego ciała sprzyja wychwyceniu niepokojących objawów. Najczęściej zdarzają się łagodne zmiany, ale one także wymagają diagnostyki, a następnie kontroli i obserwacji lub interwencji medycznej.

Samobadanie piersi wykonuje się raz w miesiącu. Jeżeli miesiączkujesz odpowiednim czas na wykonanie badania wypada tuż po zakończeniu miesiączki, między 6. a 9. dniem cyklu. 

Objawy, które powinny wzbudzić Twoją czujność i skłonić do konsultacji ze specjalistą:

    • zmiana wielkości i kształtu piersi nieustępująca po miesiączce
    • guzki lub zgrubienia wyczuwalne w piersi lub pod pachą
    • zmiana koloru skóry piersi
    • wciąganie skóry piersi
    • pomarszczenie lub łuszczenie skóry piersi
    • krwawienie lub wyciek wydzieliny z brodawek
    • zmiany w wyglądzie brodawek (zaczerwienienia, strupki, wciągnięcia, łuszczenie naskórka)
    • podwyższona ciepłota części piersi
    • bardziej niż dotychczas widoczne przez skórę naczynia żylne na piersi
    • obrzęk ramienia.

Jak badać piersi:

Stań przed lustrem i obserwuj swoje piersi. Poszukaj zmian w kształcie i symetrii piersi. Zwróć uwagę na przebarwienia, zmiany w strukturze skóry, ciepłotę. Obejrzyj brodawki. Czy widzisz jakieś zmiany: wciągnięcie, obrzmienie, powiększenie lub zmniejszenie, zaczerwienienie? Czy brodawki ostatnio swędziały?

  1. Opuść ręce swobodnie.
  2. Podnieś ręce do góry.
  3. Załóż ręce za głowę.
  4. Oprzyj ręce na biodrach.
  5. Z rękami opartymi na biodrach pochyl się do przodu.
  6. Uciśnij brodawkę i sprawdź czy nie wydobywa się z niej wydzielina.
  7. Opuszkami palców sprawdzaj pierś i jej okolice. Lekko naciskając trzema środkowymi palcami zataczaj drobne kółeczka wzdłuż piersi, z góry na dół i z powrotem. Poszukaj zgrubień i guzków. Sprawdź czy w okolicach pach nie masz powiększonych węzłów chłonnych.
  8. Połóż się na wznak. Podłóż małą poduszkę pod badaną stronę, rękę połóż pod głowę i powtórz czynności z punktu 7.

Samokontrolę ułatwia namydlenie lub posmarowanie dłoni oliwką. Śliskie palce wyczuwają nawet niewielkie guzki.

Samobadanie powinno być uzupełniane badaniem wykonanym przez położną lub lekarza, szczególnie gdy wiąże się ono z trudnościami, np. w przypadku kobiet o jędrnych, bardzo ziarnistych piersiach.

Zaleca się, aby pierwsze badanie USG piersi wykonać w wieku 20 lat. Do ukończenia 30 roku życia badanie USG należy powtarzać co 2 lata, a potem raz do roku, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Pierś młodej kobiety nie nadaje się do badania mammograficznego ze względu na budowę piersi,  która jest gęsto utkana – przeważa w niej struktura gruczołowa, mniej widoczna w tym badaniu. Wraz z wiekiem kobiety, jej pierś zmienia strukturę i składa się w dużej mierze z tkanki tłuszczowej.

Rak piersi – pod warunkiem, że zostanie odpowiednio wcześnie wykryty, jest całkowicie uleczalny.